Tuesday, January 17, 2017

გარდაიცვალა Gene Cernan-ი, კაცი რომელიც ყველაზე ბოლოს იყო მთვარეზე

გუშინ, 16 იანვარს, 82 წლის ასაკში, გარდაიცვალა ასტრონავტი Gene Cernan. ეს იყო ბოლო ადამიანი რომელმაც მთვარეზე დადგა ფეხი. ასტრონავტი მთვარეზე Apollo 17 მისიის ფარგლებში იმყოფებოდა. მისი სიკვდილის შედეგად მთვარეზე ფეხდადგმულ ასტრონავტთა საწყისი 12 კაციანი რაოდენობიდან ექვსიღა დარჩა. მთლიანობაში მთვარეზე 14 ადამიანი არის ნამყოფი, ქედან 12-მა უშუალოდ ფეხით გაიარა დედამიწის თანამგზავრის ზედაპირზე.

Saturday, January 14, 2017

Т-90 Прорыв-3 - რუსეთის არმიის Т-90А-ს ახალი ვარიანტი

Т-90 Прорыв-3 - ეს რუსეთის არმიის Т-90А-ს მოდერნიზაციის ახალი ვარიანტია, ძირითადი გაუმჯობესებები Т-90МС-ის პროგრამიდანაა გადმოტანილი, თუმცა სხვაობებიც ბევრია. მაგალითად პანოარამა და დისტანციური მოდული მეთაურის სარქველის წინაა, დამატებულია საკვამლე მორტირები მემიზნის სამიზნის მარცხენა გვერდზე, წინა ფრტაზე რაღაცა დინამიკური დაცვის მაგვარი ბლოკი აყენია, კოშკურის დინამიკური დაცვის ბლოკებზე ცხაურებია ჯაჭვებზე ჩამოკიდებული (კოშკურის ყელის დასაცავად). 


Friday, January 13, 2017

Perdix - მინი დრონების ჯგრო გამანადგურებლიდან

Perdix - ასე ეწოდება ახალ ამერიკულ უპილოტო საფრენ კომპლექსს. კომპლექსში შედის გამანადგურებელი F/A-18 და  micro-drone-ბით აღჭურვილი კონტეინერები. აღნიშნული სისტემის გამოცდა გასულ ოქტომბერს კალიფორნიაში მდებარე საგამოცდო პოლიგონ Chine Lake-ს ტერიტორიაზე განხორციელდა. გამოცდების დროს სამმა F/A-18-მა 103 ცალი მინი უპილოტო Perdix გაუშვა, რომლებმაც შემდეგში პენტაგონის ტერმინოლოგიის თანახმად "ჯგუფური გადაწყვეტილების მიღების" (collective decision-making) საჩვენებელი ოპერაცია განახორციელეს, რომლის დროსაც ადაპტირებული საფრენოსნო წყობა (adaptive formation flying) გამოიყენეს და ასევე პლანირების შესაძლებლობებიც აჩვენეს (self-healing).


Perdix-ის მოკლე აღწერილობა - PERDIX FACT SHEET 








გერმანული დირიჟაბლები პირველ მსოფლიო ომში

პირველი მსოფლიო ომის სმვლელობისას დირიჟაბლები შეიარაღებაზე იდგა როგორც გერმანული არმიის, ასევე გერმანული ფლოტის შეიარაღებაზე. თავდაპირველად გერმანიის საზღვაო ძალების სარდლობა ვერ ბედავდა მსხვილი ქალაქების დაბომბვას და განსაკუთრებით ისე მჭიდროდ დასახლებულის, როგორიც მაგალითად ლონდონია. ამ საკითხს სრულიად სხვანაირად მიუდგა სახმელეთო ჯარების სარდლობა. 1915 წლის 31 მაისს, საარმიო დირიჟაბლმა LZ-38-მა, ერიხ ლინარდის მეთაურობით, ღამით იერიში უზრუნველად მძინარე და თავის უსაფრთხოებაში დარწმუნებული ლონდონი დაბომბა. ამ ფრენის შესახებ ლინარდი იხსენებდა: „ჩვენ არავინ არ გველოდა და სწორედ ამიტომაც ლონდონი საახლწალო ნაძვისხესავით იყო გაბრდღვიალებული. პროჟექტორის არცერთი სხივი არ განათებულა ჩვენს მოსაძებნად, არც ერთი გასროლა არ გაკეთებულა, მანამ, სანამ ქალაქზე დაბო,ბვას დავიწყებდით“. ინგლისის დედაქალაქი ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილზე 1360 კგ ბომბები იქნა ჩამოგდებული. დაიღუპა 42 ადამიანი. ინგლისელებმა თვითმფრინავების ჰაერში აწევა დააგვიანეს, მაგრამ დირიჟაბლი თითქოსა და გაქარა.

დირიჟაბლი Zeppelin LZ-38
პირველი გაფრენებიდან გერმანული დირიჟაბლები ხელუხლებლები ბრუნდებოდნენ, მაგრამ 1915 წლის შუა რიცხვებიდან საჰაერო ხომალდებმა საზენიტო ცეცხლისგან დანაკარგები განიცადეს. 1915 წლის განმავლობაში 37-მა დირიჟაბლმა ლონდონზე 20 საჰაერო იერიში განახორციელა და ქალაქზე 30 ტონა ბომბი ჩამოაგდო. ბრიტანეთის დედაქალაქზე ბოლო იერიში 1918 წლის 5 აგვისტოს განხორციელდა.
1916 წლის განმავლობაში პარიჟზე მხოლოდ ერთი იერიში განხორციელდა. იერიში 29-იდან 30 იანვრის ღამეს მოხდა. იერიში ორმა მძლავრმა Zeppelin-მა, LZ-77-მა და LZ-79-მა განახორციელეს. ფრანგებისთვის ეს თავდასხმა სრულიად მოულოდნელი გამოდგა. განგაში პირველი ბომბის ჩამოგდებამდე სულ რამდენიმე წუთით ადრე გამოცხადდა. მეორე თავდასხმაც მალევე განხორციელდა და შედეგებიც უფრო სერიოზული მოიტანა. პარიჟზე 2300კგ ბომბები ჩამოცვივდა. მოლული იქნა 23 ადამიანი, დაიჭრა 31, დაზიანდა უამრავი შენობა.

დირიჟაბლი Zeppelin LZ-77
პარიჟელები მალე მიხვდნენ საჰაერო თავდასხმების საშიშროებას და მოქმედებაში მოიყვანეს მძლავრი ჰსთ სისტემა, რის შედეგადაც გერმანელებმა ახალი იერიშების განხორციელებას ვეღარ გაბედეს.
მთელი 1915 წლის განმავლობაში გერმანული დირიჟაბლების თავდასხმები სხვა ობიექტებზე ჩვეულებრივ მოვლენად ითვლებოდა. 1916 წელს მათი აქტივობა უფრო გაიზარდა: Zeppelin-ების ჯგუფებმა 22 იერიში განახორციელეს. ჩამოგდებული იქნა 125 ტონა ბომბები, რაც წინა წლის რაოდენობას 3,5-ჯერ აღემატებოდა.
პირველი მსოფლიო ომის განმავლობაში გერმანული დირიჟაბლები იბრძოდნენ როგორც სახმელეთო ასევე საზღვაო ძალების რიგებში. საზღვაო დირიჟაბლები საჰაერო ხომალდების დივიზიონებში იყო გაერთიანებული. მთლიანად ომის განმავლობაში დივიზიონების შემადგენლობაში 78 დირიჟაბლი ირიცხებოდა. აქედან 63 ცალი Zeppelin-ის ტიპისა იყო, ხოლო 9 „შიუტტე-ლანცის“ ტიპს განეკუთვნებოდა. დაკარგული იქნა 53 ხომალდი, აქედან 26 მტრის ცეცხლის ზემოქმედებისგან და 13 მეტეოპირობებისგან, ხოლო დანარჩენები ტექნიკური მიზეზების გამო იქნა ჩამოწერილი. საჰაერო ხომალდების ეკიპაჟების დანაკარგმა 536 კაცი შეადგინა, აქედან 389 მოკლული იქნა (აქედან 40 ოფიცერი), 147 ადამიანი (აქედან 18 ოფიცერი) ტყვედ ჩავარდა. განხორციელდა 1181 სადაზვერვო გაფრენა და 100 საჰაერო რეიდი ობიექტების დასაბომბად.
სახმელეთო Zeppelin-ებმა სულ 317 გასვლა განახორციელეს, აქედან 85 სადაზვერვო, დანარჩენი დაბომბვის მიზნით. სამხედრო ობიექტებისა და საწარმოო რაიონების დასაბომბად განხორციელებული ფრენების დროს საარმიო საჰაერო ხომალდებმა 164 203 კგ ბომბები ჩამოყარეს:  აქედან რუსეთში 80 322 კგ, ბელგიასა და საფრანგეთში 44 686 კგ, ინგლისში 36 589 (მათ შორის ლონდონზე 16 208 კგ). არმიის შეიარაღებაზე მყოფი 50 დირიჟაბლიდან დაკარგული იქნა 25 ხომალდი, აქედან 17 მტრის ცეცხლით იქნა განადგურებული.


ამონარიდი წიგნიდან - Все об авиации. От воздушных шаров до современных боевых аппаратов

Saturday, January 7, 2017

Су-27 ნევადის ცაში F-16-ს დაუპირისპირდა

2016 წლის ნოემბერში, აშშ-ი, ნევადის ცაში, ზონა-51-ის რაიონში, (იგივე Area 51) გაკეთებული ფოტოსურათები, რომლებსეც გამოსახულია Су-27-ისა და F-16-ის სასწავლო საჰაერო ბრძოლა.

ფოტოების წყარო და აღწერა: 


Wednesday, December 28, 2016

ახალი რუსული ტანკები და საბრძოლო მანქანები საბორტო ინფორმაციის მართვის სისტემა ГАЛС-Д4-ით აღიჭურვება


რუსეთის საავტომობილო და ჯავშანსატანკო ტექნიკას უახლესი საბორტო საინფორმაციო მართვის სისტემით აღჭურვავენ. სისტემა საგრძნობლად შეამსუბუქებს  საბრძოლო მანქანების მდგომარეობის მონიტორინგს, უზრუნველყოფს საიმედო ნავიგაციას და პერსპექტივაში საბრძოლო მოდულების დისტანციურ მართვას.
პრიველი ამოცანა, რომელსაც უნიკალური კომპლექსი ГАЛС-Д4 წყვიტავს - ეს კვანძებისა და აგრეგატების ქმედუნარიანობის უწყვეტი მონიტორინგია. კომპიუტერი გადამწოდებების მონაცემებს აკონტროლებს, აფრთხილებს ეკიპაჟს გაუმართაობების შესახებ და ასევე მანქანის მდგომარეობის შესახებ მონაცემებს მეთაურობას გადასცემს.
ნაკეთობა ГАЛС-Д4-ის დანიშნულებაა ჯავშანსატანკო და საავტომობილო ტექნიკის კვაძებისა და აგრეგატების დიაგნოსტიკა, სანავიაგაციო და საორიენტაციო ამოცანების გადაწყვეტა, გზის დახრის, ადგილმდებარეობისა და გადაადგილების სიჩქარის გამოსახვა, გამოყენებული მოტორესურსის ხარჯვის  კონტროლი, გაზომილი დიაგნოსტიკური და სანავიგაციო მონაცემების საბორტე მყარი შემნახველი დისკის მეხსიერებაში შენახვა, სანავიგაციო და სხვა საინფორმაციო მონაცემების ზემდგომ რგოლზე გადაცემა ან ავტონომიური გამოყენება.

ГАЛС-Д4-ის საერთო ხედი 

  1. საბორტე გამომთვლელი ბლოკი
  2. საბორტე მიკროპროცესორული ბლოკი
  3. სანავიგაციო ბლოკი
  4. ინტერფეისის მოდული
  5. ქსელური ადაპტერი
  6. ხელსაწყოების ციფრული დაფა (ოპცია)

კომპლექსი 1-დან 2,5 კგ-მდე წონის რამდენიმე ბლოკისგან შესდგება, ესენია - გამომთვლელი, მიკროპროცესორული და სანავიგაციო ბლოკები, რომლებიც მძღოლისა და მეთაურის სავარძლების ქვეშ კომპაქტურადაა განლაგებული. კომპლექსის ელემენტები მიღებულ ინფორმაციას უშუალოდ მანქანის მეთაურის პირდაპირ განლაგებულ 20 სანტიმეტრიან სენსორულ ეკრანზე გამოსახავენ.

ГАЛС-Д4-ის ძირითადი ფუნქციები
  1. თანამგზავრული სანავიგაციო სისტემებიდან (ГЛОНАСС და GPS) სიგნალების მიღება და დამუშავება.
  2. სადგომზე და მოძრაობაში ქსმ/ჯტრ/ავტოტრანსპირტის ტანგაჟის, დახრის, მიმართულების, მდებარეობის სიმაღლისა და კოორდინატების ავტომატურად დადგენა.
  3. სანავიგაციო  და საორიენტაციო სიდიდეების მნიშვნელობის გაზომვის გარეგანი მოწყობა და გადაცემა.
  4. X, Y, და Z ღერძებზე აჩქარების მ/წმ კვადრატში ავტომატურად გარკვევა და გაცემა და ასევე X, Y, და Z ღერძებზე კუთხური სიჩქარის გრადუს/წმ-ში დადგენა და გაცემა.
  5. სამ რეჟიმში მუშაობა: კომპლექსირებული რეჟიმი - ეს ნაკეთობის მუშაობის ძირითადი რეჟიმია და გიროსკოპული სისტემის (ინერციული ნავიგაციის ბლოკი) და გზის გადამწოდის დახმარებით  უზრუნველყოფს ობიექტის ადგილმდებარეობის კოორდინატების დადგენას და კოორდინატების კორექციას თანამგზავრული სანავიგაციოს სისტემის ინფორმაციის მიხედვით; ავტონომიური რეჟიმი - თანამგზავრული სანავიგაციოს სისტემის გარეშე უზრუნველყოფს გიროსკოპული სისტემის (ინერციული ნავიგაციის ბლოკი) და გზის გადამწოდის დახმარებით  ობიექტის ადგილმდებარეობის კოორდინატების დადგენას; თანამგზავრული ნავიგაციის რეჟიმი - თანამგზავრული სანავიგაციო სისტემის დახმარებით უზრუნველყოფს ობიექტის ადგილმდებარეობის კოორდინატების დადგენას.
  6. გამოსახვის მოწყობილობაზე ქსმ/ჯტრ/სატანკო/ავტოტრანსპორტის სანავიგაციო და ისეთი საორიენტაციო სიდიდეების ავტომატურად გამოსახვა, როგორებიცაა: სამგანზომილებიან სივრცეში საორიენტაციო კუთხეები, სამ ღერძთან მიმართებაში მოტრიალების სიჩქარე და სამ მიმართულებაში გადაადგილების აჩქარება და სიჩქარე.
  7. ქსმ/ჯტრ/სატანკო/ავტოტრანსპორტის მოძრაობისას ელექტრონული სანავიგაციო რუქასთან უწყვეტი მუშაობა ჩაშენებულ მეხსიერების ბარათზე სანავიგაციო ელექტრონული რუქების (რუსეთის ყველა სამხედრო ოლქის) შენახვის უზრუნველყოფით.
  8. უზრუნველყოფს ტაქტიკური რგოლის მართვის ერთიან სისტემა „Созвездие М2“-თან  მუშაობის შესაძლებლობას.
  9. ელექტრონული საბორტე მოწყობილობებით აღჭურვილი სამხედრო ავტოტრანსპორტის სისტემებისა და აგრეგატების დიაგნოსტიკა.
  10. საბორტე გამომთვლელი ბლოკის ეკრანზე დიაგნოსტიკური მონაცემების გამოსახვა.
  11. ჩაშენებული საბორტე მიკროპროცესორული ბლოკის ეკრანზე ისეთი ინფორმაციის გამოსახვა, როგორიცაა:
გეოგრაფიული კოორდინატები (გრძედი და განედი)
სიჩქარე, კმ/სთ
მოძრაობის მიმართულება
დრო და თარიღი, GMT, გრინვიჩი
სანავიგაციო გადაწყვეტილებაში ჩართული ხილვადი თანამგზავრების რაოდენობა: ცალ-ცალკე ГЛОНАСС და GPS თანამგზავრებისთვის
12- 5 წლის განმავლობაში (480 000 საგზაო წერტილი) ჯავშანსატანკო და ავტოტექნიკის გადაადგილების მარშრუტის გაზომვითი ინფორმაციის მყარსხეულიან საბორტე დამგროვებელზე  ავტომატურად ჩაწერა და შენახვა (რეჟიმი „შავი ყუთი“).
„ამჟამად სისტემაზე საკონსტრუქციო სამუშაოები დასრულებულია და ის ნაკეთობის შემადგენლობაში გადის გამოცდებს“ - განაცხადა ცენტრალური სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტი „ვოლნას“ (ЦНИИ „Волна“) მთავარმა ინსტრუქტორმა, სერგეი მოისენკომ. „კომპლექსის დახვეწა გრძელდება, მომავალ წელს ის ახალ ფუნქციას შეიძენს - „სენსორულ ეკრანზე გამოყვანილი იქნება პერსპექტივაში საბრძოლო მანქანების აღსაჭურვავად განკუთვნილი საბრძოლო მოდულების დისტანციური მართვის ფუნქცია“ დაამატა სერგეი მოისენკომ. 
აღნიშნული კომპლექსი უკვე გადის სახელმწიფო გამოცდებს ისეთ მანქანებზე, როგორებიცაა ჯავშანმანქანა КамАЗ „Тайфун“ და ძირითადი საბრძოლო ტანკი „Армата“.

ГАЛС-Д4-ით აღჭურვილი КамАЗ „Тайфун“

წყარო:

Tuesday, December 27, 2016

ამერიკელებისა და ბრიტანელების საჰაერო ოპერაციები ერაყის თავზე 1991-2001 წლებში

1991 წლის მარტში, სპარსეთის ყურის პირველი ომის დასრულების შემდეგ, ერაყელებსა და ამერიკელებს (მოკავშირე ბრიტანელებთან ერთად) შორის შედარებითი მშვიდობა ჩამოწვა. ერაყელთა საჰაერო ძალები დეზორგანიზირებული და დასუსტებული იყო და მოწინააღმედეგეთა უპირატეს ძალებს ვერ უპირისპირდებოდა. „კატა-თაგვობანას“ თამაში ერაყელთა ჰსთ ძალებმა იკისრეს. ჩვეულებრივ შემთხვევაში მოკავშირეები მათ ცეცხლს ჰსთ ბაზებისა და მართვის ცენტრების დაბომბვით პასუხობდნენ. ომის შემდგომი 11 წლის განმავლობაში ერაყის თავზე გამოუცხადებელი საჰაერო ომი მიმდინარეობდა.

ერაყის საჰაერო სივრცეში არსებული ჩრდილოეთი (ლურჯი) და სამხრეთი (წითელი) აკრძალული საჰაერო სივრცეები
1991 წლის ომის დასრულების შემდგომ, მიმდინარე რეგიონში, მთელი რიგი პრობლემები წარმოშვა. ერთ-ერთი მათგანი იყო ერაყის რეჟიმის წინააღმდეგ აჯანყებული, ქვეყნის ჩრდილოეთით მოსახლე, ქურთების დაცვა. დამსჯელი ოპერაციების განხორციელების აღსაკვეთად ერაყულ ავიაციას 36-ე პარალელის ჩრდილოეთით ფრენა აეკრძალა. ყველაფერთან ერთად ეს ღონისძიება ჰუმანიტარული დახმარების უსაფრთხო მიწოდების შესაძლებლობას იძლეოდა.
20 მარტს, ცეცხლის შეწყვეტიდან 17 დღის გასვლის შემდეგ, აღნიშნული აკრძალული ზონის დარღვევის გამო ამერიკულმა F-15C ერაყული Су-22 ჩამოაგდო. 22 მარტს კიდევ ერთი Су-22 იქნა ჩამოგდებული, ხოლო ხრახნულ ძრავიანი PC-9-ის პილოტმა F-15C-სთან დაპირისპირებას კატაპულტირებადი სავარძლის გამოყენება არჩია. ერაყის ქურთი მოსახლეობისთვის ჰუმანიტარული დახმარების მიწოდების ოპერაციას „Provide Comfort” ეწოდა და ოფიციალურად 1991 წლის 5 აპრილს დაიწყო. თავდაპირველად აკრძალულ ზონაში ნებადართული იყო ერაყული Ми-8-ებისა და Ми-25-ების ფრენა, მაგრამ ეს მდგომარეობა მას მერე დასრულდა, რაც ერაყულმა მთავრობამ მათი გამოყენება ქურთების წინააღმდეგ დაიწყო.
ერაყული ავიაციისთვის აკრძალივს მეორე ზონა 32-ე პარალელის სამხრეთით, 1992 წლის 27 აგვისტოს დადგინდა. აკრძალვის ოპერაციის, სახელწოდებით „Southern Watch“, მიზანს, ერაყის სამხრეთით მცხოვრები შიიტი მოსახლეობის არსებული რეჟიმისგან დაცვა წარმოადგენდა. მათ წინააღმდეგ სადამის არმია, მოკავშირეთა მასიურ დაბომბვებს გადარჩენილ, ხრანიან თვითმფრინავ PC-9-ბსა და ვერტმფრენებს იყენებდა. პირველი სამი თვის განმავლობაში ერაყელებს, მეორე ზონის დადგენის წინააღმდეგ, რაიმე სერიოზული პროტესტი ან წინააღმდეგობა არ გამოუხატავთ. მთლიანობაში 1992 წელმა წყნარად და რაიმე შემთხვევების გარეშე ჩაიარა.
მდგომარეობა 1992 წლის დეკემბერში - 1993 წლის იანვარში შეიცვალა, ეს პერიოდი ჯორჯ ბუშ უფროსის პრეზიდენტობის დასასრულს დაემთხვა. ამ თვეებში აკრძალულ ზონებში ჰსთ ბატარეები იქნა გადასროლილი და ჰაერში გამანადგურებლემა დაიწყეს ფრენა. 1992 წლის 27 დეკემბერს ერაყელთა ორმა МиГ-25-მა აკრძალული საჰაერო ზონა დაარღვია და ამერიკელთა 33-ე საჰაერო ესკადრილიის F-16-ისკენ როგორც მინიმუმ ერთი რაკეტა გაუშვა. ამერიკელმა პილოტმა, ჰარი ნორთმა, რომელიც F-16D-ს მეორე პილოტის გარეშე მართავდა, მტრის მიმართულებით ერთი AIM-120 AMRAAM გაისროლა, რის შედეგადაც USAF-ის ისტორიაში F-16-მა პირველად ჩაიწერა გამანადგურებლის ჩამოგდება, აღსანიშნავია რომ ეს ამ ტიპის რაკეტისთვისაც პირველი ჩამოგდება იყო. 1993 წლის 2 იანვარს ერაყულმა МиГ-25-მა სადაზვერვო U-2-ისთვის გზის გადაჭრა სცადა, მაგრამ ერთმა F-15C-მ მისი მოგერიება მოახერხა. ერაყელების მხრიდან აქტიურ საჰაერო მოქმედებებს საპასუხოდ მსხვილმაშტაბიანი საჰაერო ოპერაცია მოჰყვა, რომელშიც 100-110 თვითმფრინავი ღებულობდა მონაწილეობას (35 ცალი ავიამზიდ Kittyhawk-იდან ხოლო დანარჩენები სახმელეთო ბაზებიდან). საჰაერო იერიშები ერყელთა ოთხ მართვისა და კონტროლის ცენტრზე განხორციელდა, ასევე განადგურებული იქნა ჰაერსაწინააღმდეგო SA-3 რაკეტების ბაზები და თავშეყრის ადგილები ქვეყნის სამხრეთით, ქალაქ კუტსა და ბასრას შორის.
1993 წლის 17 იანვარს ერთმა F-16-მა აკრძალვის ჩრდილოეთ ზონაში МиГ-29 ჩამოაგდო, ხოლო F-4G-მ ჰაერსაწინააღმდეგო ბატარეა გაანადგურა, რომელიც მანამდე სადაზვერვო ფრენაში გასულმა ფრანგულმა Jaguar-მა აღმოაჩინა. იმავე დღეს, სპარსეთის ყურეში ომის დაწყებიდან ორ წლისთავზე, ამერიკულმა ხომალდებმა, ბაღდადის სამხრეთდასავლეთით 13 კილომეტრში მდებარე, ზააფარანიგას ბირთვული კვლევით ცენტრის წინააღმდეგ, 45 ცალი ფრთოსანი რაკეტა, Tomahawk გაუშვეს. 18 იანვარს ბრიტანულმა და ამერიკულმა ბომბდამშენებმა, ფრანგული Mirage-2000-ების დაფარვის ქვეშ, ქვეყნის სამხრეთ ნაწილში მდებარე ჰსთ პოზიციებს დაარტყეს. 19 იანვარს, აკრძალვის ჩრდილოეთ ზონაში, ქალაქ მოსულის შემოგარენში, ერთმა F-4G-მ და ერთმა F-16C-მ რაკეტა HARM-სა და კასეტური ბომბების გამოყენებით ჰსთ პოზიციები გაანადგურეს. 21 იანვარს, ერაყის მიერ ბილ კლინტონის არჩევასთან დაკავშირებით კეთილი ნების გამოხატვის მიზნით გაკეთებული ცეცხლის შეწყვეტის განცხადებიდან 29 საათის შემდეგ, ერთმა F-4G-მ და ერთმა F-16C-მ, ქალაქ მოსულიდან 16 კილომეტრით სამხრეთი მდებარე რადარს დაარტყეს.

გამანადგურებლები F-15C, F-15E და F-16 ერაყში აკრძალული ზონის პატრულირებისას
აკრძალვის ჩრდილოეთ ზონაში, 1993 წლის განმავლობაში, ამერიკელები ერაყულ სამიზნეებს 11 დღის განმავლობაში ბომბავდნენ. 9 აპრილს ერთი F-4G და სამი F-16C ჰსთ ცეცხლის ქვეშ მოყვნენ და საპასუხოდ კასეტური ბომბები გამოიყენეს. 18 აპრილს ორი F-4G ქალაქ  მოსულის სამხრეთით, 55 კილომეტრში მდებარე რადარით იქნენ გადაჭერილები, თვითმფრინავებმა რადარი ანტისარადარო რაკეტა  HARM-ს საშუალებით გაანადგურეს. მომდევნო სამი წლის განმავლობაში ერაყული რეჟიმი გაეროს დამკვირვებლებს მასიური განადგურების იარაღის გაუვნებელყოფისა და განადგურების პროცესზე დაკვირვების ნებას რთავს, რის შედეგადაც საჰაერო შემთხვევების რაოდენობამ საგრძნობლად იკლო.
1996 წლის 30 აპრილს, ერაყელების მიერ ქალაქ არბილზე თავდასხმის საპსასუხოდ, აშშ-მ ფრთოსანი რაკეტებით  ერაყის სამხრეთ ნაწილში ჰსთ რაკეტების რვა პოზიციასა და მართვისა და კონტროლის შვიდ ცენტრს დაარტყა. ერთი საესკადრო ნაღმოსნიდან და ერთი სადესანტო  ხომალდიდან 14 ცალი ფრთოსანი რაკეტა იქნა გაშვებული, ხოლო ორმა B-52H-მა AGM-86C ტიპის 13 ცალი საჰაერო მართვადი რაკეტა გაუშვა. 1996 წლის 4 სექტემბერს აკრძალვის სამხრეთი ზონა ჩრდილოეთით 95 კილომეტრით გაფართოვდა და 32-ე პარალელიდან 33-ე პარალელამდე გადაიწია. ამ მოქმედებას საფრანგეთის წინააღმდეგობა შეხვდა და ფრანგულმა გამანადგურებლებმა ფრენა ისევ ძველი ზონის ფარგლებში განაგრძეს. ამ გაფართოების შედეგად სამი მნიშვნელოვანი ბაზა აკრძალვის ზონის დაფარვაში მოჰყვა, ერთი სამხრეთ საზღვართან, იორდანიის მახლობლად, ხოლო ორი ბაღდადის სამხრეთით. იმავე დღეს ამერიკულმა ხომალდებმა  17 ცალი Tomahawck გაუშვეს ერაყის სამხრეთ რაიონებში მდებარე სამიზნეების გასანადგურებლად. 1996 წლის 11 სექტემბერს ინჩირლიკის ბაზიდან აფრენილი ორი ამერიკული F-16-ის წინააღმდეგ უშედეგოდ იქნა გამოყენებული SA-6 ტიპის ჰსთ რაკეტა.
1997 წელს ქურთების დასაცავად განხორციელებული ოპერაცია „Provide Comfort” დასრულდა და შესაბამისად აკრძალვის ოპერაციას სახელი შეეცვალა და „Northen Watch“ ეწოდა. 1997 წლის ბოლომდე ერაყმა გაეროს დამკვირვებლების რჩევები არ გაითვალისწინა. დაკვირვებლებისთვის მასიური განადგურების იარაღის გაუვნებელყოფის პროცესზე დაკვირვებში ხელის შეშლამ პოლიტიკური კრიზისი გამოიწვია და საჰაერო დარტყმების განახლების საფრთხე წარმოშვა. დაძაბულობა 1998 წლის 23 თებერვალს ერაყის პრეზიდენტის, სადამ ჰუსეინისა და გარეოს გენერალური მდივნის, კოფი ანანს შორის მიღეწული შეთანხმებთ განიმუხტა. კრიზისი ქვეშ მყოფ რაიონებში შეყვანილი მოკავშირეთა ძალები 1998 წლის ივნისამდე ნელ-ნელა უკან იქნა გაყვანილი.
გაეროსთან თანამშრომბლობა დიდხანს არ გაგრძელებულა. 1998 წლის ნოემბრის შუა რიცხვებში ბოლო წამებში მოხერხდა ახალი საჰაერო დარტყმების თავიდან აცილება. მაგრამ მდგომარეობა არ გამოსწორდა და ერაყი კვლავ აგრძელებდა დამკვირვებლებისთვის ხელის შეშლას. 16 დეკემბერს, ერაყიდან დამკვირვებლების გამოსვლის დღეს, ამერიკელებმა და ბირტანელებმა სადამსჯელო ოპერაცია „Desert Fox“ წამოიწყეს. პირველ ღამეს 280-მა Tomahawck-მა და აშშ-ს საზღვაო ძალების 70 გამანადგურებელმა 50 სამინზეს დაარტყა. მომდევნო ღამეს განხორციელებულ 200 თვითმფრინავიან ოპერაციაში ბრიტანული Tornado-ებიც ჩაერთნენ. ამ ოპერაციაში მონაწილეობა პირველად B-1B-ს ტიპის რამდენიმე სტრატეგიულმა ბომბდამშენმაც მიიღო. 18 დეკემბრის ღამეს საჰაერო იერიშები ბაღდადის გარშემო მდებარე  სამიზნეებზე მიიტანეს. ოპერაცია მომდევნო დღეს დასრულდა. ოთხი დღის განმავლობაში 348 დამრტყმელმა და დამხმარე თვითმფრინავმა, 650 გასვლის ფარგლებში დარტყმები 93 სამიზნეს მიაყენეს (უმეტესობას ერთზე მეტჯერ). განადგურდა ჰსთ სისტემების 32 პოზიცია, კონტროლისა და მართვის 20 ცენტრი, ელიატრული საჯარისო შენაერთები, აეროდრომები, ბიოლოგიური იარაღის წარმოების ინფრასტუქტურა და სხვა მნიშვნელოვანი ობიექტები. 28 დეკემბერს ერაყელები შეეცადნენ ერთი F-15E და ერთი F-16CJ-ს ჩამოგდებას, საპასუხოდ გამანადგურებლებმა  ბომბები GBU-12-ები და რაკეტა HARM-ები გამოიყენეს. 30 დეკემბერს F-16-ის წინააღმდეგ უშედეგოდ იქნა გაშვებული 6-8 ცალი SA-6 ტიპის ჰაერსაწინააღმდეგო რაკეტა.


Desert Fox“-ის მსვლელობისას, აბუ გირაბში (Abu Ghurayb) განადგურებული ბაღდადის ბრიგადის კაზარმები და ავტოსადგომი, 1998 წლის დეკემბერი

Desert Fox“-ის მსვლელობისას ტაჯიში მდებარე ბაღდადის დივიზიის განადგურებული შტაბბინა, 1998 წლის დეკემბერი
1999 წელი აქტიური მოქმედებების წელი იყო. 5 იანვარს ერთმა МиГ-მა და ერთმა Mirage F.1-მა აკრძალული საჰაერო ზონა დაარღვიეს. ერთი შეტაკებისას ორმა F-15-მა ბაღდადის სამხრეთდასავლეთით მფრენი ორი МиГ-25-ის წინააღმდეგ უშედეგოდ სამი AIM-120 AMRAAM და ერთი AIM-7 Sparrow გაუშვა. სხვა ორი МиГ-25-ის წინააღმდეგ ორმა F-14-მა ასევე უშედეგოდ გამოიყენა AIM-54 Phoenix-ის ტიპის რაკეტები. 1999 წლის განმავლობაში აკრძალვის მარტო ჩრდილოეთ ზონაში ამერიკული გამანადგურებლები 105 დღის განმავლობაში ახორციელებდნენ საჰაერო იერიშებს, რომელთა განმავლობაში ფართოდ გამოიყენებოდა  ანტისარადარო რაკეტები HARM და ლაზერითა და ინფრაწითელი/ელექტროოპტიკური საშუალებებით მართვადი  ბომბები GBU-15 და AGM-130.
1999 წლის 24 იანვარს ერაყელებმა ქალაქ მოსულთან ახლოს მფრენ თვითმფრინავს გაუხსნენს ცეცხლი. იმავე დღეს ასეთი კიდევ სამი შემთხვევა დაფიქსირდა და შედეგად ამერიკელებმა  რადარი და SA-3-ების ბატარეა გაანადგურეს. მომდევნო ორი დღის განმავლობაში კიდევ ექვსი ანალოგიური შემთხვევა დაფიქსირდა, რასაც ამერიკელთა საპასუხო ქმედებები მოჰყვა.
2000 წელი ასევე აქტიური მოქმედებების წელიწადი იყო. როგორც ვარაუდობენ 1998 წლის დეკემბრიდან 2000 წლის აგვისტომდე ერაყელებმა 1000-ჯერ განახორციელეს შეტევითი ან აგრესიული ქმედება მოკავშირეთა საჰაერო ძალების წინააღმდეგ. იმავე პერიოდში მარტო სამხრეთ აკრძალულ ზონაში დაფიქსირდა საჰაერო სივრცის დარღვევის 160 შემთხვევა.
ერაყული რეჟიმი ამერიკელების წინააღმდეგ მის ხელთ არსებულ ერთადერთ საშუალებას, ჰაერსაწინააღმდეგო სისტემებს, იყენებდა. ამ ქვედანაყოფების სამხედრო მოსამსახურეებს რეჟიმი განსაკუთრებული ყურადღებით ექცეოდა - მათზე გაიცემოდა პრემიები და ეძლეოდათ საუკეთესო აღჭურვილობა. სადამ ჰუსეინი ამერიკული თვითმფრინავის ჩამომგდებ ქვედანაყოფს პირადად დაპირდა 5000 დოლარს, ხოლო ჯარისკაცს, რომელიც ამერიკელ ან ბრიტანელ პილოტს აიყვანდა ტყვედ, ჯილდოდ 2500 დოლარი ერგებოდა. აღნიშნული პროპაგანდისტული ჯილდო არავის არ ერგო და ერაყული ჰსთ მხოლოდ უპილოტო, სადაზვერვო, თვითმფრინავების ჩამოგდებით შემოიფარგლა. ერაყული მხარის განცხადების თანახმად, აკრძალვის ზონების შემოღების შემდეგ, მოკლული იქნა 1477, ხოლო დაიჭრა 1358 ერაყელი ჯარისკაცი.
2001 წლის 19 ივლისს ქუვეითის თავზე მოპატრულე E-2C Hawkeye ტიპის მფრინავი რადარის წინააღმდეგ ერაყელებმა უშედეგოდ გამოიყენე ჰსთ რაკეტა. ხუთი დღის მოგვიანებით ერთი სადაზვერვო U-2 კინაღამ ჩამოაგდეს, მფრინავმა ძაან ახლოდან იგრძნო აფეთქების ტალღა. 2001 წლის 10 აგვისტოს ამერიკელთა და ბრიტანელთა 20 საბრძოლო და 30 დამხმარე თვითმფრინავმა სამი სამიზნის წინააღმდეგ განახორციელეს გაფრენა, განადგურებული იქნა ოპტიკურბოჭკოვანი ჰსთ ცენტრი, ადრეული აღმოჩენის მობილური რადარი და ბაღდადის სამხრეთაღმოსავლეთით მდებარე ჰაერსაწინააღმდეგო რაკეტების ბატარეა.
ერაყსა და აშშ-ს შორის 2002 წელსაც დაძაბულს ვარაუდობდნენ. იანვარში აშშ-ში განაცხადეს რომ ბაღდადი 2015 წლისთვის შექმნიდა ბალისტიკურ რაკეტებს, რომლებიც ამერიკას მისწვდებოდნენ. გაცილებით ადრე, ვიდრე ეს ჩრდილოეთ კოერისა და ერაყის მუქარაში იყო გამოცხადებული. აშშ-ს თანახმად ერაყის ხელთ არსებული ქიმიური და ბიოლოგიური იარაღის დიდი რაოდენობა მსოფლიო მშვიდობისთვის დიდ საფრთხეს წარმოადგენდა. 2002 წლიდან რეგიონში ამერიკული ძალების რაოდენობის გაზრდა დაიწყო. ზრდამ პიკს წლის ბოლოს მიაღწია. მარტო აგვისტოს ერაყული ჰსთ ძალების მხრიდან შეტევის 110 შემთხვევა დაფიქსირდა. 7 სექტემბერს  ამერიკელთა და ბრიტანელთა 106-მა გამანადგურებელმა ერაყის დასავლეთ რეგიონში მდებარე უზარმაზარ მართვის ცენტრს დაარტყეს. 6 ნოემბერს ავიამზიდ USS “Abraham Lincoln”-ის ესკადრილია VFA-115-ის კუთვნილმა E/F-18 Super Hornet-ის ტიპის გამანადგურებლებმა ტალილთან მდებარე სარაკეტო პოზიციებზე და მართვის ცენტრზე JDAM ბომბებით მიიტანა იერიში. ანალოგიური იერიშები 7 და 10 ნოემბერსაც განმეორდა. ეს ამერიკის საზღვაო ძალების უახლესი მრავალფუქციური გამანადგურებლის ცეცხლით ნათლობა იყო.
1991 წელს სპარსეთის ყურის პირველი ომის დასრულების შემდგომი 11 წლიანი შესვენება ახალი იარაღის გამოცდისთვის და დახვეწისთვის საკმაოდ ხელსაყრელი გამოდგა. აღნიშნული შესვენება რეგიონში შემდეგი სერიოზული შეტაკების, რომელი 2003 წლის მარტში დაიწყო, მოსამზადებლად იქნა გამოყენებული.

გამოყენებული წყაროები:
1- Tim Ripley: OPERATION PROVIDE COMFORT II – WESTERN FORCES PROTECTS KURDS, “IDR”, 10/1991.
2- Robert F.Dorr: BACK TO IRAQ, WAPJ, Vol 14, Autumn/Fall 1993
3- Marvin Leibstone, Ezio Bonsignore: US MILITARY VS IRAQ “NEW WARFARE”, “Military Technology”, 3/1998.
4- Steve Davies: OPERATION NORTHEN WATCH, “AFM”, Decenber 2002

Friday, December 23, 2016

რუსეთის არმია - 2016 წლის შედეგები (ამონარიდები შოიგუს გამოსვლიდან)


გამოსვლისას რუსეთის თავდაცვის მინისტრი, შოიგუ, ქვეყნის მთავარსარდალს, ვლადიმერ პუტინს მიმართავს:
გასულმა წელმა რუსეთის ფედერაციის უსაფრთხოებასთან დაკავშირებული დიდი რაოდენობით მაშტაბური მოვლენები ჩაიტია. აღინიშნა როგორც ჩვენი ქვეყნისთვის გამოწვევების ხასიათისა და გეოგრაფიის გაფართოება, ასევე საერთაშორისო ურთიერთობებში სამხედრო ძალის როლის ზრდა. მსოფლიო ბოროტებასთან, ტერორიზმთან, ბრძოლისათვის ძალების გაერთიანების ნაცვლად, NATO-მ რუსეთი მთავარ საფრთხედ გამოაცხადა და აგრძელებს ჩვენს საზღვრებთან სამხედრო პოტენციალის გაზრდას.
ამ მიზეზით ჩრდილოატლანტიკური ალიანსის ქვეყნებმა სამხედრო ბიუჯეტი 26 მილიარდი დოლარით გაზარდა და მისმა საერთო რაოდენობამ 918  მილიარდ დოლარს მიაღწია.
NATO-ს ხელმძღვანელობამ გადაწყვეტილება მიიღო, მომავალ წელს, ბალტიისპირეთის ქვეყნებში, 4 გაძლიერებული ბატალიონის დონის ტაქტიკური ჯგუფის გაშლის შესახებ, ხოლო აღმოსავლეთ ევროპის ქვეყნების ტერიტორიაზე გადაწყდა ამერიკის სახმელეთო ჯარების ჯავშანსატანკო ბრიგადის განთავსება და გაშლა.
ასევე გააქტიურდა NATO-ს ქვეყნების სადაზვერვო მოღვაწეობა რუსეთის ტერიტორიის პერიმეტრზე. ბოლო ათი წლის განმავლობაში რუსეთის საზღვრებთან მათი სადაზვერვო ავიაციის ფრენების რაოდენობა სამჯერ გაიზარდა, ხოლო რუსეთის საზღვრის სამხრეთ-დასავლეთ მონაკვეთზე რვაჯერ. შედარებისთვის, 90-იან წლებში ფრენების რაოდენობა 107 იყო, 2000-იანებში - 298, ამ წელს მათმა რაოდენობამ უკვე 852-ს მიაღწია. ამან გვაიძულა რომ, ბალტიკის, შავი ზღვისა და არქტიკის რუსეთის საჰაერო სივრცის დაცვის მიზნით გამანადგურებელი ავიაციის ფრენები 61% გაგვეზარდა. ერთნახევარჯერ გაიზარდა რუსეთის ტერიტორიულ წყელბში საზღვაო დაზვერვის ინტენსივობა. ჩვენ ყურადღებით ვაკვირდებით ამ მოღვაწეობას და მის აღსაკვეცად გადამწყვეტ მოქმედებებს ვახორციელებთ. NATO-მ სამხედრო სწავლებების ინტენსივობა გააორმაგა, რომელთა უმეტესობაც ანტირუსულ მიმართულებით ხასიათდება. მაგალითად, ბრიტანეთის შეიარაღებულ ძალებში, მოწინააღმდეგის აღსანიშნავად, სოლსბერი-პლეინის პოლიგონზე, რუსული ტექნიკის და რუსულ ფორმაში გამოწყობილი სამხედრო მოსამსახურეების გამოყენება დაიწყეს. ბოლოს ჯარების გაწვრთნის მსგავსი მეთოდი მეორე მსოფლიო ომის დროს, გერმანელების მიერ იქნა გამოყენებული.

ბრიტანელები რუსული ფორმითა და ტექნიკით სწავლებაზე
აშშ-ს რაკეტსაწინააღმდეგო თავდაცვის სისტემა ევროპაში საწყის ოპერატიულ მზადყოფნაზე გაყვანილი. მისი ელემენტები ასევე იშლება იაპონიაში, ხოლო მომდევნო წელს მათი გაშლა უკვე სამხრეთ კორეაში დაიწყება. რაკეტსაწინააღმდეგო თავდაცვითი სისტემის გამშვები დანდგარის, Mk-41-ის, უნივერსალურობა ჩუმად, მცირედი გადაკეთების შედეგად, მათში ფრთოსანი რაკეტების, „ტომაგავკების“, განთავსების საშუალებას იძლევა. ჩვენს საზღვრებთან  ამგვარი რაკეტების რაოდენობა, რომელთა ფრენის მანძილი 2400კმ-ს შეადგენს, სავარაუდოდ 150-იდან 300-მდე მიაღწევს. რუსეთის დასავლეთ საზღვრებთან ამ რაკეტების მიფრენის დრო 10 წუთს უდრის.
ამ საფრთხის ნეიტრალიზაციის მიზნით, თქვენს მიერ (პუტინს მიმართავს), დამტკიცებული გადაწყვეტილება შესრულებულია.
აშშ-ში ბირთვული ავიაბომბებისა და ევროპაში მათი შენახვის ადგილების მოდერნიზაციის პროგრამა ხორციელდება. მთლიანობაში ეს ორასამდე განახლებული ამერიკული ბირთვული ავიაბომბია, რომლებიც განთავსებულია ისეთ ქვეყნებში, როგორებიცაა ბელგია, იტალია, ნიდერლანდები, გერმანია და თურქეთი.
დამტკიცებული გეგმის მიხედვით გრძელდება შეიარაღებული ძალების მშენებლობა, გაზრდილია მათი ხარისხობრივი მდგომარეობა.
პირადი შემადგენლობით დაკომპლექტებამ 93% მიაღწია. კონტრაქტით მომსახურე სამხედროების რაოდენობა 384 ათას კაცამდე გაიზარდა. რუსეთის სიტორიაში პირველად სერჟანტთა შემადგენლობა პროფესიონალური გახდა.
საგრძნობლად გაიზარდა სამხედრო მოსამსახურეთა მომზადების დონე. სირიაში საბრძოლო გამოცდილება რუსეთის საჰაერო-კოსმოსური ძალების 84% მიიღო.
სტრატეგიული დანიშნულების სარაკეტო ჯარებში საბრძოლო მზადყოფნის მდგომარეობაში გამშვები დანადგარების 99% იმყოფება, აქედან 96% - მყისიერი გაშვების მუდმივ მზადყოფნაშია.
საბრძოლო მორიგეობაზე დადგა, მობილური და სტაცონარული ბაზირების კომპლექს „იარსით“ (Ярс) აღჭურვილი 4 სარაკეტო პოლკი.

მობილური საკონტინენტთაშორისო ბალისტიკური ბირთვული რაკეტა PC-24 «Ярс»
საავიაციო სტრატეგიული ბირთვული ძალები ოთხი მოდერნიზირებული თვითმფრინავით შეივსო: ორი ცალი Ту-160-ითა და ორი ცალი Ту-95МС-ით.
საზღვაო სტრატეგიული ძალების წყნარი ოკეანის ფლოტის დაჯგუფება გაძლიერდა წყალქვეშა სტრატეგიული დანიშნულების კრეისერ „ვლადიმერ მონომახით“.
შეიარაღებულ ძალებს მიეწოდათ 41 ცალი ახალი ბალისტიკური რაკეტა. ამგვარად ბირთვული ტრიადის თანამედროვე შეიარაღებით აღჭურვამ 60% მიაღწია.
გაიზარდა საერთო დანიშნულების ძალების საბრძოლო პოტენციალი.
სახმელეთო ჯარებში შეიქმნა ცხრა შენაერთი, მათ შორის ოთხი მოტომსროლელთა და ერთი სატანკო დივიზია.
ჯარებში მიღებული იქნა 2930 ცალი ახალი და მოდერნიზირებული იარაღის ნიმუში. ამან საშუალება მოგვცა გადაგვეიარაღებინა კიდევ ორი სარაკეტო ბრიგადა, ორი საზენიტო სარაკეტო ბრიგადა და ორი საზენიტო სარაკეტო პოლკი, ერთი სპეციალური დანიშნულების ბრიგადა, თორმეტი მოტომსროლელთა და სატანკო ბატალიონები, სამი საარტილერიო დივიზიონი. სახმელეთო ჯარების თანამედროვე შეიარაღებით აღჭურვის დონემ 42% მიაღწია. 
საჰაერო-კოსმოსრუმა ძალებმა 139 თანამედროვე საფრენი აპარატი მიიღეს, კიდევ ოთხი საზენიტო-სარაკეტო პოლკი გადაიარაღდა საზენტიო სარაკეტო სისტემა С-400 „Триумф“-ით. ამას გარდა, ჯარებს მიეწოდა 25 ცალი სარაკეტო-საქვემეხო საზენტიო კომპლექსი „Панцирь-С“ და 74 ცალი რადიოლოკაციური სადგური. საჰაერო-კოსმოსურ ძალებში თანამედროვე შეიარაღების დონე 66% მიყვანილი, ხოლო გამართულობა 62%.
წარმატებით დასრულდა მაღალი ქარხნული მზადყოფნის სამი ცალი ახალი რადიოლოკაციური სადგურის, „ვორონეჟის“ (Воронеж), სახელმწიფო გამოცდები ორსკში, ბარნაულში და ეინსისკში. 2017 წელს სადგურები საბრძოლო მორიგეობაზე დადგებიან. განხორციელდა სამი ცალი მოქმედი რადიოლოკაციური სადგურის დამუშავება ბარანოვიჩში, მურმანსკში და პეჩორაში ქარხნული, მაღალი მზადყოფნის ტექნოლოგიების გამოყენებით.
ყველაფერმა ამან, პირველად რუსეთის ისტორიაში, ჩვენი საზღვრის პერიმეტრზე ყველა სტრატეგიულ საჰაერო-კოსმოსურ მიმართულებაზე და ბალისტიკური რაკეტების ყველა ტიპის ტრაექტორიაზე სარაკეტო თავდასხმის გაფრთხილების რადიოლოკაციური აღმოჩენის მთლიანი ველის შექმნის საშუალება მოგვცა. 
შეიარაღებულ ძალებს, წელს, 260 უპილოტო საფრენი აპარატის შემცველი 105 კომლექსი მიეწოდა და უპილოტო ავიაციის 36 სამხედრო ნაწილი ჩამოყალიბდა.
მთლიანად შეიარაღებზე იმყოფება ორი ათასი უპილოტო საფრენი აპარატით აღჭურვილი 600-ზე მეტი კომპლექსი. შედარებისთვის, 2011 წელს შეიარაღებულ ძალებს მხოლოდ 180 მოძველებული სისტემა გააჩნდა. გასულ წელთან შედარებით, უპილოტო ავიაციის ფრენების ინტენსივობა ერთნახევარჯერ გაიზარდა.
სამხედრო-საზღვაო ფლოტის შემადგენლობაში 24 ცალი ზედაპირის ხომალდი და მომარაგების გემი და ასევე მრავალმიზნობრივი წყალქვეშა ნავია შეყვანილი.
სამხედრო-საზღვაო ფლოტის თანამედროვე შეიარაღებით აღჭურვის დონე 47% -მდეა მიყვანილი
საჰაერო-სადესანტო ჯარებში ჩამოყალიბდა სამი სადაზვერვო ბატალიონი, ექვსი სატანკო ასეული, ორ რადიოელექტრონული ბრძოლისა და ორი უპილოტო საფრენი აპარატების ასეული. მიწოდებულია 188 ცალი ახალი და მოდერნიზირებული საბრძოლო შეჯავშნული მანქანა. საჰაერო-სადესანტო ჯარების თანამედროვე შეიარაღებით აღჭურვის დონე 47% შეადგენს.
ახალი განვითარება ჰპოვა მართვის სისტემების ტექნიკურმა საფუძველმა. ჯარებს მიეწოდათ კავშირგაბმულობის 22 ათასი თანამედროვე საშუალება, რაც 2015 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 6% მეტია.
შედეგად შეიარაღებული ძალების კავშირგაბმულობის თანამედროვე ტექნიკით აღჭურვის დონემ 49% მიაღწია.
თავდაცვის სამინისტროს განსაკუთრებულ კონტროლზეა აყვანილი ჯარებში შეიარაღებისა და ტექნიკის მიწოდების შეყოვნების საკითხი. მიმდინარე წელს ამ მაჩვენებელმა 49 ერთეული ძირითადი სახეობა შეადგინა.
შედეგად შეიარაღებული ძალების მუდმივი მზადყოფნის ნაწილებში თანამედროვე შეიარაღებისა და ტექნიკის წილმა 58,3% შეადგინა, ხოლო გამართულობამ - 94%.
სირიაში მიმდინარე საბრძოლო მოქმედებების დროს თანამედროვე და მოდერნიზირებული შეიარაღების 162 ნიმუში იქნა გამოცდილი, შეიარაღებამ მაღალი ეფექტურობა უჩვენა. მათ შორისაა უახლესი საავიცაიო კომპლექსები Су-30СМ და Су-34, ვერტმფრენები Ми-28Н ახ Ка-52. ტაქტიკური მაჩვენებლები დაადასტურა ზეზუსტმა ჭურვებმა და საზღვაო ბაზირების ფრთოსანმა რაკეტებმა, რომლებიც საბრძოლო პირობებში პირველად იქნა გამოყენებული.
გამოვლინდა ხარვეზები, რომლებიც საპოლიგონე გამოცდების დროს არ აღმოჩენილა. მათ აღმოფხვრამდე შეჩერდა შეიარაღების 10 სახეობის შესყიდვა.
სირიაში ოპერაციის დაწყებამდე შეიარაღებული ძალებისთვის დასმული ძირითადი ამოცანები შესრულებულია. რუსეთის საჰაერო-კოპსმოსურმა ძალებმა ამ ქვეყანაში ტერორიზმთან ბრძოლის მსვლელობა შემოაბრუნეს. ჰამასთან და ჰომსთან განადგურებული იქნა მსხვილი ბანდფორმირებები. ტერორისტები განდევნილი იქნა ლატაკიიდან და დამასკოს სამხრეთ და ჩრდილოეთ ტერიტორიებიდან, გახსნილია ძირითადი სატრანსპორტო მაგისტრალი, რომელიც დედაქალაქს ქვეყნის ჩრდილოეთთან აკავშირებდა. განთავისუფლებულია დიდი მნიშვნელობის მქონე ქალაქები ალეპო და ელ-კარიატეინი.
სულ მეამობხეებისგან განთავისუფლებულია სირიის 12 360 კვადრატული კილომეტრი და 499 დასახლებული პუნქტი. ოპერაციის დასაწყისიდან რუსულმა ავიაციამ 18 000 გაფრენა შეასრულა და ტერორისტების ინფრასტუქტურას 71 ათასი დარტყმა მიაყენა.
ამის შედეგად განადგურებული იქნა: 725 საწვრთნელი ბაზა, ტყვიაწამლის მწარმოებელი 405 ქარხანა და სახელოსნო, ტერორისტების ათასხუთასამდე სამხედრო ტექნიკა, 35 ათასი მეამბოხე, მათ შორის 204 საველე მეთაური.
ბანდფორმირებებს ჩამოერთვათ 448 ცალი ტანკი და სხვა საბრძოლო შეჯავშნული მანქანა, 57 ცალი ზალპური ცეცხლის სარაკეტო სისტემა და 418 ცალი ცზრს, 410 ცალი ნაღმტყორცნი და 28 ათასზე მეტი ცეცხლსასროლი იარაღი.
შეიარაღებული ძალების ნაღმსაწინააღმდეგო საერთაშორისო ცენტრის სპეციალისტების მიერ აღმოჩენილი და განადგურებული იქნა 26 853 ფეთქებადსაშიში საგანი და გასუფთავებული იქნა 1420 ჰეკტარი ტერიტორია. მარტო განთავისუფლებულ ალეპოში აღმოჩენილი და განადგურებული იქნა 66 ათასი ტონა ასაფეთქებელი ნივთიერება.
სირიის გამოცდილებაზე დაყრდნობით დახვეწილი იქნა ჯარებისა და იარაღის ერთიან ტაქტიკურ ჯაჭვში მართვის სადივიზიონო კომპლექტი. ამან შტაბებისა და მეთაურების მიერ დაგეგმვისა და გადაწყვეტილების მიღების დრო შეამცირა.
თავდაცვის მართვის ეროვნული ცენტრის მართვა ახალ ხარისხობრივ დონეზე იქნა აყვანილი..... შედარებისთვის: ჩვენი ეროვნული ცენტრი საფრანგეთის შეიარაღების მართვის გაერთიანებულ ცენტრ „ბალარს“ შენახული მონაცემების მთლიან მოცულულობას 19-ჯერ, ხოლო გამომთვლელი სიმძლავრეებით 3-ჯერ ჯობია. ამასთან თავდაცვის სამინისტრომ ეს ცენტრი 3-ჯერ სწრაფად და 2,6-ჯერ იაფად ააშენეს ვიდრე ფრანგებმა.
შორიეული ავიაციის თვითმფრინავებმა ნორვეგიის, ჩრდილოეთის, შავი, იაპონური და ყვითელი ზღვების, წყნარი ოკეანის დასავლეთი და ატლანტიკის ოკეანის ჩრდილო-აღმოსავლეთი  და ასევე არქტიკული ზონის საჰაერო სივრცის პატრულირების მიზნით 17 გაფრენა განახორციელეს.
გაიზარდა რუსეთის სამხედრო-საზღვაო ფლოტის ლაშქრობების ინტენსივობა. სულ კარიბის ზღვის აუზში, ცენტრალურ და ჩრდილოეთ ატლანტიკაში და არქტიკულ ზონაში 121 ლაშქრობა განხორციელდა. ადრიატიკის ზღვის მეკობრესაშიშ რაიონებში უზრუნველყოფილია რეგულარული საბრძოლო მორიგეობა.
ამ წლის ოპერატიული მომზადების ყველაზე მაშტაბური ღონისძიება ეს სტრატეგიულ-სამეთაურო სწავლება „კავკასია-2016“-ია (Кавказ-2016). სწავლების დროს განხორციელდა ოთხი არმიის სამხედრო ნაწილების ორიათასხუთას კილომეტრიან მანძილზე გადაჯგუფება. მოხდა საბრძოლო მოქმედებების ახალ თეატრზე შენაერთების მართვის სისტემის სრული გაშლა.
შედეგად დადასტურდა სამხედრო მართვის ორგანოების მიერ რუსეთის სამხრეთით ეროვნული უსაფრთხოების წინააღმდეგ წარმოქმნილ საფრთხესთან სამოქმედო დაჯგუფებების მართვის უნარიანობა.
წელს ოპერატიული და საბრძოლო მომზადების ღონისძიებების ინტენსივობა გაიზარდა. სულ განხორციელდა 3630 სწავლება, აქედან 1250 სახეობათაშორისი.
დაძაბულმა საბრძოლო მომზადებამ, საარმიო საერთაშორისო თამაშებმა და სირიაში მიღებულმა საბრძოლო გამოცდილებამ ჯარების საველე განსწავლის დონე საგრძნობლად აამაღლა.
შედეგად 21% გაიზარდა წლიური ფრენის მაჩვენებელი. საბრძოლო ხომალდებისა და წყალქვეშა ნავების ეკიპაჟების ცურვადობა გაზრდილია  1,7-ჯერ. საჰაერ-სადესანტო ჯარებში ნახტომების რაოდენობამ 5% მოიმატა.
სწავლებებისა და ვარჟიშისათვის ყოველდღიურად გამოიყენება 130 პოლიგონი, რომელთა დატვირთვაც 89-იდან 98%-მდეა.
წელს ამ პოლიგონების რაოდენობას ყირიმში მდებარე პოლიგონი „ოპუკი“ (Опук) დაემატება. პოლიგონი სახეობათშორის დაჯგუფებებში ორმხრივი სწავლების განხორციელების საშუალებას იძლევა.
საერთაშორისო თამაშებში შეჯიბრებები 23 სამხედრო სპეციალობამდეა გაზრდილი. მათში სულ 82 ათასი სამხედრო მონაწილეობდა, მათ შორის სამნახევარი ათასი უცხო ქვეყნის წარმომადგენელი.

თავდაცვის სამინისტროს მიერ კომპლექსურად ვითარდება არქტიკული ტერიტორიები.
დასრულდა სამუშაოები ნოვოსიბირსკის კუნძულებზე, ფრანც-იოსების მიწის არქიპელაგზე და ახალ მიწაზე. გრძელდება რადიოლოკაციური განყოფილებებისა ტექნიკური პოზიციების ამოყვანა და ავიაციის გამიზვნის პუნქტების აშენება კუნძულებზე ალექსანდრე მიწა, ვრანგლერი და შმიდტის კონცხზე.
მთლიანობაში 2016 წლის განმავლობაში შეიარაღებულმა ძალებმა უზრუნველყვეს საბრძოლო შესაძლებლობების 145 ზრდა და ქვეყნის ტავდაცვისუნარიანობის მოცემული დონის მხარდაჭერა.
2015 წლის მაჩვენებლებთან შედარებით აღინიშნება ძირითად მაჩვენებლების ხარისხობრივი და რაოდენობრივი ზრდა. სახელმწიფო შეკვეთის შესრულების შედეგების ზრდა გასულ წელთან 5% გაზრდილი.
შედეგად მუდმივი მზადყოფნის ნაწილების თანამედროვე შეიარაღებით აღჭურვის დონე 58,3%-მდეა გაზრდილი.
5% გაიზარდა შეიარაღებისა და ტექნიკის გამართულობა და მიაღჭია 94%. წლის დასაწყისიდან, კონტრაქტით მომსახურე ჯარისკაცთა და სერჟანტების მთლიანი რაოდენობა 32 ათასი კაცით გაიზარდა.

წყარო:

Thursday, December 22, 2016

ახლა უკვე ხუფაგლეჯილი Leopard-2A4

მოკლედ თურქებმა სირიაში პლეტი ქნეს, დატოვეს ორი მთელი Leopard-2A4,  ერთი ქსმ FNSS ACV-15 და კიდევ ერთი, კოშკურა მოგლეჯილი Leopard-2A4 (ხო მართლა, ბულდოზერიც მაგათია)

video





Wednesday, December 21, 2016

ფინურმა Patria-მ 120მმ-იან ნაღმტყორცნ NEMO-ს მობილურ საკონტეინერო ვარიანტზე დაიწყო მუშაობა

საკონტეინერო 120მმ-ნი ნაღმტყორცნი NEMO სალაშქრო მდგომარეობაში

ფინურმა კომპანია Patria-მ მსოფლიოში პირველ, კონტეინერში ინეგრირებულ, 120 მილიმეტრიან ნაღმტყორცნზე დაიწყო მუშაობა. სანაღმტყორცნე მობილური კონტეინერული Patria Nemo 120mm ბლოკი ნაღმტყორცნის მართვისთვის ყველა აუცილებელ კომპონენტს შეიცავს.
მობულურ საკონტეინერო NEMO 120mm-ს საზოგადოებას ოფიციალურად 2017 წელს წარუდგენენ. კონტეინერში მსხვიკალიბრიანი იარაღის დამონტაჯების ეს პირველი შემთხვევა იქნება. მანამდე მხოლოდ მცირეკალიბრიანი იარაღის კონტეინერული ვერსიები იყო ცნობილი. Nemo-ს მსგავსი, საკონტეინერო ნაღმტყორცნი, რომელსაც შეუძლია პირდაპირი და დაკიდებული ცეცხლის წარმოება, მანამდე იარაღის ბაზარზე ჯერ არავის წარმოუდგენია.
Patria Nemo-ს კონტეინერი სტანდარტული საზღვაო, 20 ფუნტიანი, კონტეინერის ანალოგიურია, სამაგრი წერტილებიც ანალოგიურ პოზიციებზეა განლაგებული. გარეგნულად ის არაფრით არ განსხვავდება სტანდარტული კონტეინერისგან. მისი სიცოცხლისუნარიანობა დამატებით მზიდ ჩარჩოს ეფუძნება, რომელიც შიდა და გარე ფენებს შორისაა ჩაშენებული.
„გაძლიერებული, მილისებური კონსტრუქცია, უკუცემას ახშობს. სტანდარტულ კონტინერთან შედარებით არსებობს დამატებითი გრძივი და განივი ძელები შიდა და გარე ფენებს შორის“ - განაცხადა კომპანიის საწარმოო ხაზის ვიცე პრეზიდენტმა Kari Reunamäki-მ, რომელიც კონსტრუქციას აღწერდა.
საწყის მდგომარეობაში ჩვეულებრივ საზღვაო კონტეინერთან შედარებით სახურავი 600მმ-თი დაბალია, კონტეინერი სტანდარტულ სიმაღლეს სახურავზე საბორტე ფრთების დამატების შემდეგ აღწევს.
„სამარშო მდგომარეობაში, Nemo-ს მბრუნავი კოშკურა ამ ბორტებით სრულებითაა დაფარული. გადაადგილებისას კოშკურა ჩაკეცილ მგომარეობაშია და ცეცხლის წარმოების მიმართულების საპირისპიროდ არის მიტრიალებული. გასროლისთვის კოშკურა 180 გრადუსით ტრიალდება. სროლის დროს ლულის დაბოლოება კონტინერის გაბარიტების გარეთ უნდა იყოს გატანილი, რათა გასროლის ტალღამ კონტეინერში დამატებითი დაძაბულობა არ გამოიწვიოს“ დაამატა  Kari Reunamäki-მ.

საკონტეინერო 120მმ-ნი ნაღმტყორცნი NEMO საბრძოლო მდგომარეობაში
Nemo-ს კონტინერი საცეცხლე საშუალების და მისი მოწყობილობების მოქნილად ტრანსპორტირებისათვის და ერთი ადგილიდან მეორეზე ადვილად გადასატანადაა შექმნილი. ის ასევე ეკონომიკურად ეფექტურ გადაწყვეტილებას წარმოადგენს.
„Nemo-ს კონტინერი გაცილებით რენტაბელურია, ვიდრე ის სანაღმტყორცნე სისტემები, რომლებიც სატვირთოებზე ან ნავებზე ცალკე ყენდება“.
Nemo-ს კონტინერის მიწოდება მთელი საჭირო მოწყობილობით ხდება და ამას გარდა მას გააჩნია ეკიპაჟის, იარაღისა და საბრძოლო მარაგის ბალისტიკური დაცვა. კონტეინერს გააჩნია თავისი საკუთარი კვების წყარო და ჰაერის კონდიცირების ბლოკი. სტანადრტული სარქველების გარდა კონტინერი ავარიული სარქველითაცაა აღჭურვილი.
კლიენტს შეუძლია აირჩიოს NBC (ბირთვული, ბიოლოგიური და ქიმიური იარაღი) ფილტრაციის სისტემა და ასევე ბალისტიკური დაცვის სასურველი ხარისხი, რომელიც დამზადებული იქნება ან ფოლადის ან კერამიკის ფილებისგან. 8-10 მილიმეტრი სისქის, მაღალი მდგრადობის ფოლადის გარსსაცმი, კონტინერის წონას სამ ტონას უმატებს.
კონტინერში 100-მდე ნაღმის ადგილია, რაც თვითმავალი Nemo AMV-ესთან შედარებით ორჯერ მეტია. კონტეინერი სამ კაციანი გათვლით იმართება: ორი მიმწოდებლისა და ერთი მემიზნის მიერ, რომელიც პარალელურად გათვლის მეთაურიც არის.
Patria Nemo-ს ძირითადი უპირატესობა ამ კალიბრის ნაღმტყორცნებისთვის უნიკალურ მოქნილ მობილურობაში მგომარეობს.

ნაღმტყორცნის სქემატური გამოსახულება


წყარო: